آشنایی با فرش گبه و انواع مدل آن

 

فرش گبه چیست؟

فرش گبه یکی از زیباترین و پر فروش ترین انواع زیرانداز است که دارای ارزش هنری بوده و جذابیت خاصی به فضا می بخشد. اصلی ترین دلیل نامگذاری این نوع فرش تحت عنوان گبه ضخامت قابل توجه و کاربرد آن در حفاظت در برابر عوامل محیطی گوناگونی همچون سرما است. جالب است بدانید که امروزه فرش گبه به دلیل برخورداری از ظاهر زیبا و ویژگی های منحصر به فرد مورد توجه افراد زیادی قرار گرفته است.

فرش گبه که از آن تحت عنوان قالیچه خرسک نیز یاد می شود، نوعی فرش از جنس قالی است که عشایر هنرمند لر و قشقایی با ذوق و سلیقه آن را در ابعاد کوچک می بافند. گبه دارای پرزهای بلند و پودهای بسیار زیاد است و از همین رو از لطافت و نرمی خاصی بهره مند است. لازم به ذکر است که در برخی گبه ها تعداد پود در هر رج بین سه تا هشت عدد و بلندی پرزها یک سانتی متر می باشد. وزن این نوع فرش به طور میانگین سه کیلوگرم به ازای هر متر مربع است.

 

تاریخچه فرش گبه

شاید برایتان جالب باشد بدانید که بافت گبه و استفاده از آن ریشه در دوران زندگی انسان های نخستین دارد. می پرسید مگر می شود؟! برایتان شرح خواهیم داد.

همان گونه که می دانید، انسان های اولیه پوست حیوانات خود را کَنده و به عنوان زیرانداز مورد استفاده قرار می دادند. این نخستین جلوه ظهور گبه در میان انسان ها است. به تدریج که انسان پیشرفت کرده و به تجارت کالا به کالا روی آورد، اقدام به تولید نخستین زیراندازهای تار و پودی همچون گبه با استفاده از پشم حیوانات نمود تا از آن زندگی ابتدایی و سخت تا حدودی فاصله بگیرد. پس اگر بگوییم فرش گبه قدمتی به اندازه تاریخ بشر دارد، اغراق نکرده ایم!

معنی گبه با گذشت زمان دستخوش تغییراتی شده است. امروزه گبه را به معنای ضخیم و زمخت مورد استفاده قرار می دهند. اصلی ترین دلیل این نامگذاری برخورداری از پرزهای بلند و تعداد ودهای زیاد است که به 3 تا 8 عدد در هر رج می رسد.

پیش تر گبه را به معنای قبیح، زشت و معمولی مورد استفاده قرار داده و گاها تحت عنوان گایر به معنی محافظ نیز از آن یاد می کردند. گفته می شود که اصطلاح گبه در حقیقت به معنای خام، دست نخورده و طبیعی می باشد.

 

فرش گبه؛ هنر عشایر نشینان خوش ذوق

همان طور که پیش تر نیز اشاره کردیم، فرش گبه از جنس قالی می باشد. از جمله مهم ترین تفاوت های فرش گبه با قالی می توان به برخورداری از ابعاد کوچکتر و پرزهای بلندتر اشاره نمود. گبه را اغلب عشایر نشینان خوش ذوق و هنرمند بوشهری، خراسانی، شیرازی و… تولید کرده و روانه بازار مصرف می کنند تا من و شما از این همه زیبایی بی نصیب نمانیم. گبه یکی از بزرگترین سرمایه های مردم عشایر نشین ایران است.

استان فارس با برخورداری از سابقه ای 150 ساله در تولید گبه یکی از پیشگامان گبه بافی در ایران است. حضور ایل نشینانی همچون ایلات قشقایی، ممسنی، بختیاری و خمسه در این استان موجب شده است که فارس به پایتخت گبه بافی ایران تبدیل شود. اگر قصد خرید فرش گبه دارید، فراموش نکنید که گبه های بافت ترکان قشقایی فارس برترین گبه هایی هستند که می توانید در بازار  پیدا کنید. این گبه ها حتی به خارج از کشور نیز صادر می شوند تا مردم دنیا نهایت زیبایی و اوج ظرافت یک فرش را از نزدیک ببینند!

این هنر به یاد ماندنی تنها به فارس محدود نمی شود. شهرهایی همچون دوگنبدان، تل گر، باشت، ده شیخ، چرام، چشمه بلقیس و… از مهم ترین مراکز تولید فرش گبه در ایران هستند.

جالب و در عین حال لازم است بدانید که فرش گبه تنها دستبافت نبوده و در نوع ماشینی نیز تولید شده و روانه بازار می شود. در ادامه به معرفی گبه ماشینی و بیان ویژگی های آن خواهیم پرداخت.

 

آشنایی با گبه ماشینی

گبه های ماشینی نوعی از پر طرفدارترین انواع گبه هستند که بافت آن ها در کارگاه های فرشی شهری صورت می پذیرد. گبه های دستبافت که از آن ها با نام گبه سنتی نیز یاد می شود، نقشه اصلی نداشته و طرح ایجاد شده بر روی آن ها حاصل ذوق و قریحه بافنده است. این در حالی است که فرش گبه ماشینی دارای طرح ها و رنگ های گوناگونی بوده و با استفاده از به روزترین دستگاه ها در ابعاد مختلف بافته می شود.

ویژگی های متعدد و متنوع فرش گبه ماشینی همچون تنوع قابل توجه در طراحی و رنگ بندی موجب محبوبیت آن در میان مشتریان شده است.

 

تفاوت گبه ماشینی و گبه دستبافت

جنس نخ و نحوه بافتن آن یکی از مهم ترین تفاوت های موجود میان فرش گبه ماشینی و دستبافت است. مواد اولیه به کار گرفته شده در تولید گبه دستبافت مواد طبیعی بوده و از آن جهت که بافت آن بدون دخالت دستگاه صورت می پذیرد، زمان بیشتری می طلبد.

مواد اولیه استفاده شده در تولید گبه ماشینی کاملا صنعتی بوده و از آن رو که بافت آن با استفاده از ماشین آلات صنعتی انجام می شود، از سرعت بیشتری برخوردار است. صنعتی بودن این نوع گبه در مقایسه با نوع دستبافت باعث اقتصادی بودن آن شده است.  اگر می خواهید در عین صرفه جویی در هزینه ها با حضور یک فرش گبه زیبایی وصف ناپذیری به منزل خود ببخشید، گبه ماشینی و فرش مینیاتوری بهترین گزینه ها برای شما هستند.

 

تفاوت گبه با گلیم فرش

بسیاری از افراد گبه را با گلیم فرش اشتباه می گیرند. جالب و در عین حال لازم است بدانید که میان این دو تفاوت های چشمگیری وجود دارد که موجب تمایز آن ها می شود. از جمله مهم ترین تفاوت های گبه و گلیم می توان قطر این دو را نام برد. گفتنی است که گبه دارای قطر و خوابی مشابه فرش ماشینی بوده و از همین رو از لطافت و نرمی بیشتری برخوردار است.

گلیم بر خلاف گبه فاقد خواب است و شباهت بسیاری به موکت دارد. بافت گلیم به صورت حلقه ای صورت می پذیرد. گفتنی است که تراکم و تعداد رنگ گبه بیشتر از گلیم است و از همین رو زیبایی آن چشم نوازتر است. تفاوت در طرح و نقشه از دیگر تفاوت های موجود میان گبه و گلیم است.

 

آشنایی با فرش گبه مدرن

گبه ها در طرح های متعدد و متنوعی طراحی و بافته شده و به بازار عرضه می شوند. از جمله جدیدترین و خاص پسندترین انواع فرش گبه می توان به فرش گبه مدرن اشاره کرد. طرح های گبه مدرن الهام گرفته از طرح های کلاسیک و مدرن است. همین امر موجب شده است که این نوع فرش گبه با استقبال بی نظیری از جانب مشتریان رو به رو شده و به دلیل بهره مندی از قیمت مناسب در مقایسه با فرش گبه های ماشینی گزینه ای طلایی برای تغییر دکوراسیون باشد.

 

آشنایی با انواع مدل فرش گبه

 

  • گبه شیر

گبه شیر یکی از پر طرفدارترین انواع مدل فرش گبه است که از جایگاه ویژه ای در اسلام و ایران برخوردار می باشد. شیر نماد بزرگی، شوکت و جلال و در دین سمبل متانت و شجاعت می باشد.

 

  • گبه خشتی

یکی از کاربردی ترین نقش های استفاده شده در بافت این نوع فرش نگاره های خشتی است. این نقش ها گاها با سایر اشکال استفاده شده در بافت فرش فرق داشته و در برخی موارد با آن ها هماهنگ هستند. از جمله مهم ترین نقش های هندسی استفاده شده در گبه های خشتی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • طرح خاتم کاری
  • نقش ستاره
  • درخت گل
  • پرندگان

 

  • گبه ترنج

ترنج که در زبان فارسی با نام حوض نیز از آن یاد می شود، غالبا در وسط طرح مورد استفاده قرار گرفته و دارای انشعاباتی نظیر غنچه و گلبرگ در قسمت های اطراف است.

 

  • گبه درختی

گبه درختی یکی از متداول ترین انواع نگاره ها در میان عشایریان است. استفاده از طرح درخت بید مجنون در گبه نشانه ملال و اندوه و به کارگیری درخت سرو نشانه مسرت و شادی است.

گبه هندسی، گبه طرح ایلاتی، گبه طرح چهار فصل و… از مهم ترین انواع مدل های گبه می باشد.

 

مزایا و معایب فرش گبه

گبه نیز همچون سایر انواع فرش های موجود در بازار در عین برخورداری از مزایای مختلف، معایبی نیز دارد. از جمله حائز اهمیت ترین مزایای گبه می توان به تعدد و تنوع در رنگ، تعدد و تنوع در طرح، قیمت مناسب، زیبایی منحصر به فرد، استحکام، دوام و… اشاره نمود. گفتنی است که این نوع فرش در ابعاد مختلفی بافته می شود. شما می توانید این فرش را در ابعادی به اندازه کناره، پادری و روپله ای گرفته تا ابعاد بزرگتر چهار متری، شش متری، نُه متری، دوازده متری و… در بازار بیابید. همچنین می توانید این فرش ها را با در نظر گرفتن متراژ فضای مورد نظر خود در ابعاد مورد نیاز سفارش دهید.

کیفیت جنس نخ استفاده شده در بافت گبه یکی از معایب آن است. نخ پلی استر موجود در ساختار گبه در مدت زمانی کوتاه کوبیده می شود. البته تناسب قیمت این نوع فرش موجب شده است که خریداران از این ایراد چشم پوشی نموده و نسبت به خرید و استفاده از آن اقدام نمایند. نهایتا پس از گذشت چند سال و بروز کوبیدگی در این فرش مجددا آن را تعویض می کنند. 

نمایش 1–12 از 28 نتیجه

نمایش سایدبار
نمایش 9 24 36